ประวัติศาสตร์ไทยสมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้น

หลังจาก ฟังและดูภาพประกอบสไลด์  เพลง รัตนโกสินทร์ นี้แล้ว นักเรียนมีความรู้สึกอย่างไรต่อบ้านเมืองของเราบ้าง ให้นักเรียนแสดงความคิดเห็นให้ครูได้ทราบด้วย

เมื่อพระเจ้าตากสินมหาราชทรงมีสติฟั่นเฟือน เจ้าพระยามหากษัตริย์ศึก (พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช)  จึงได้ปราบดาภิเษกขึ้นเป็นปฐมกษัตริย์    ทรงสถาปนาราชธานีใหม่ และทรงตั้งราชวงศ์จักรีขึ้นเป็นราชวงศ์ใหม่

กรุง รัตนโกสินทร์ หรือ “กรุงเทพมหานคร” เป็นราชธานีของไทย ตั้งอยู่ทางตะวันออกของแม่น้ำเจ้าพระยา ตรงข้ามกับที่ตั้งของกรุงธนบุรี โดยพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก ได้เสด็จขึ้นครองราชสมบัติ เมื่อวันที่ 6 เมษายน พ.ศ. 2325 และทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้สถาปนาพระนครขึ้น โดยทำพิธีตั้งเสาหลักเมืองของพระนครใหม่ เมื่อวันอาทิตย์ เดือน 6 ขึ้น 10 ค่ำ เวลาย่ำรุ่งแล้ว 45 นาที ตรงกับวันที่ 21 เมษายน พ.ศ. 2325     ทั้ง นี้ ได้พระราชทานนามของพระนครว่า  “กรุงเทพ มหานคร บวรรัตนโกสินทร์ มหินทรายุทธยา  มหาดิลกภพ  นพรัตน์ราชธานีบุรีรมย์  อุดมราชนิเวศน์มหาสถาน   อมรพิมารอวตารสถิต สักกะทัตติยะ วิษณุกรรมประสิทธิ์” แปลว่า พระนครอันกว้างใหญ่ดุจเทพนคร เป็นที่สถิตย์ของพระแก้วมรกต เป็นพระมหานครที่ไม่มีใครรบชนะ   มีความงามอันมั่นคงและเจริญยิ่ง    เป็นเมืองหลวงที่บริบูรณ์ไปด้วยแก้วเปราะน่ารื่นรมย์ยิ่ง   พระราชนิเวศน์ใหญ่โตมากมาย เป็นวิมานของเทพผู้อวตารลงมา ซึ่งท้าวสักกเทวราชพระราชทานให้พระวิษนุกรรมลงมาเนรมิตไว้ เรียกสั้นๆ ว่า “กรุงเทพฯ”

“กรุงเทพมหานคร” หรือ “กรุงรัตนโกสินทร์” ซึ่งคำว่ากรุงเทพในตอนต้นชื่อนั้น สันนิษฐานว่ามากจากชื่อหน้าของ อยุธยา ว่า กรุงเทพ ทราราวดีศรีอยุธยา (ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงแปลงสร้อยพระนามพระนครจาก “บวรรัตนโกสินทร์” เป็น “อมรรัตนโกสินทร์”)

( สำหรับนักเรียนที่คิดว่าชื่อเต็มของกรุงเทพมหานครนี่จำยากเหลือเกิน  ครูมีวิธีที่จะแนะนำให้นักเรียนได้จำได้ง่าย ๆ โดยการร้องเป็นเพลงเสียเลย ซึ่งมีศิลปินหลาย ๆ ท่านได้นำเอาชื่อเต็มของกรุงเทพมหานครมาขับร้องไว้  แต่ในที่นี้ครูขอนำ ผลงานเพลงกรุงเทพมหานคร ของ Bangkok  Song by Paiboon  Publishing  มาให้นักเรียนได้ลองฟังดู  ในโอกาสนี้ใคร่ขออนุญาต และกราบขอบพระคุณเจ้าของผลงานที่ครูได้นำมาเผยแพร่เพื่อการศึกษา ไว้ ณ ที่นี้ด้วย )

ต่อ จากนี้ไปให้นักเรียนศึกษาเนื้อหาเรื่องการสถาปนากรุงเทพมหานคร   ระบอบการปกครอง  กฎหมายและการศาลในสมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้น จาก POWER POINT  ที่แนบให้   จากนั้นทำแบบฝึกหัดเพื่อทบทวน

ต่อ จากนี้ไปให้นักเรียนทบทวนเนื้อหาบทเรียนในเรื่องสังคม ศาสนา ศานา และเศรษฐกิจของสมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้นแล้วทำกิจกรรมเสริมความรู้เพิ่มเติม ด้วยนะครับ

หัว ข้อต่อไปที่นักเรียนจะได้ศึกษาคือเรื่องขนบธรรมเนียมประเพณี ศิลปกรรม วรรณกรรมในสมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้น  และเช่นเดียวกันเมื่อนักเรียนศึกษาทบทวนแล้วลองตอบคำถามเพื่อความเน้นย้ำ ความเข้าใจของตนเองในแบบฝึกหัดที่แนบมาให้ด้วย

บท เรียนต่อจากนี้เป็นเรื่องของความสัมพันธ์กับต่างประเทศในสมัยรัตนโกลินทร์ ตอนต้น ซึ่งเป็นไปในรูปแบบของการทำสงคราม และการติดต่อค้าขายระหว่างกัน นอกจากนักเรียนจะได้ศึกษาจาก  Power Point   ที่ครูแนบมาให้แล้ว  นัก เรียนยังสามารถ เข้าไปฟังบทเพลงเพราะ ๆ เกี่ยวกับเรื่องราวของศึกเก้าทัพ  ศึกเมืองถลาง    แผนภูมิประกอบเรื่องสงครามเก้าทัพ   การ์ตูนAnimation เรื่องศึกเมืองถลาง เพิ่มเติมได้ตามความต้องการ จากนั้นก็ทำแบบฝึกหัดทบทวนท้ายบทเช่นเดิมนะ  และในโอกาสนี้ขอกราบขอบพระคุณเจ้าของลิขสิทธิ์ผลงานเพลง ภาพการ์ตูน ตลอดจนทุก ๆ ผลงานได้ที่นำมาเผยแพร่เพื่อการศึกษา มา ณ ที่นี้